Imiesłowy przysłówkowe

PRZECZYTAJ TEKST:

Jadąc na wycieczkę, Krzysiek nie myślał już o poniesionych kosztach naprawy roweru.
Mijając Jankowice, chłopcy zauważyli w lesie stado zubrów.
Dotarłszy do Pszczyny, udali sięnajpierw do starego parku.
Odpocząwszy krótko, poszli zwiedzać zamek.

zad. 1
a) Jakie części mowy przypominają wyróżnione wyrazy? Jak o nie zapytać?
b) Przekształć wypowiedzenia z podkreślonymi wyrazami wg wzoru:

Jadąc na wycieczkę, Krzysiek nie myślał…
Kiedy (gdy) Krzysiek jechał na wycieczkę, nie myślał…

IMIESŁOWY PRZYSŁÓWKOWE - oznaczają czynność lub stan, które towarzyszą innej czynności lub stanowi. Są więc podobne pod względem znaczeniowym do czasowników, ale się nie odmieniają.

RODZAJE IMIESŁOWÓW PRZYSŁÓWKOWYCH:

IMIESŁOWY PRZYSŁÓWKOWE WSPÓŁCZESNE IMIESŁOWY PRZYSŁÓWKOWE UPRZEDNIE
jadąc,czytając, rozmawiając poszedłszy, zjadłszy, dojechawszy, przeczytawszy
używamy ich wtedy, gdy mówimy o czynnościach wykonywanych przez jeden podmiot równocześnie używamy ich wtedy, gdy mówimy o czynnościach odbywających się jedna po drugiej (nie równocześnie)

zad. 2
Uzupełnij zdania imiesłowami przysłówkowymi utworzonymi od podanych czasowników:

Mama (wracać)………….. do domu, robi zakupy.
Bartek (wrócić)………….. ze szkoły, wyprowadzi psa na spacer.
Uczniowie (pisać)……………….. wypracowania, często korzystają ze słowników.
Dziewczynki (napisać)……………… zaproszenia, wręczyły je nauczycielom.
(nieść)………….. ciężkie plecaki, turysci wspinali się na szczyt.
Sekretarka (zanieść)……………….. dokumenty do pokoju szefa, wróciła do pracy przy komputerze.
Dzieci, (jeść) …………. zupę mleczną, często grymaszą.
Goście, (zjeść) ………… obiad, wyszli do ogrodu.

zad.3
Przyjrzyj się przykładom imiesłowów przysłówkowych uprzednich. Sformułuj zasadę tworzenia tych imiesłowów (kiedy tworzymy je za pomocą przyrostka -wszy, a kiedy -łszy)

wymyśliwszy
usłyszawszy
przepłynąwszy
przekonawszy się
zauważywszy
zawlókłszy
znalazłszy
poszedłszy
ostrzegłszy
zjadłszy

FUNKCJA W ZDANIU
Imiesłów przysłówkowy wraz ze swoimi określeniami pełni w zdaniu funkcję imiesłowowego równoważnika zdania podrzędnego.

zad. 4

Sporządź wykresy poniższych zdań.

1. Stojąc przed wejściem do schroniska, rozmawiali głośno.
2. Ukończywszy naukę w gimnazjum, rozpoczęła naukę w liceum.
3. Przedyskutowawszy ten problem, doszli do porozumienia.
4. Będąc na moim miejscu, postąpiłbyś tak samo.
5. Usłyszawszy kroki na schodach, otworzyłam drzwi.
6. Znając zalety komputera, postanowiłem go kupić.
7. Rodzice kochają swoje dzieci, nawet widząc ich wady.

zad. 5
Zamień poniższe zdania na zdania z imiesłowowym równoważnikiem zdania podrzędnego:

1. Idę przez miasto i podziwiam wystawy sklepowe.
2. Agata piła kawę i rozwiązywała krzyżówkę.
3. Ojciec milczał, ale wyciągnął rękę do córki w geście przebaczenia.
4. Marynarze weszli na pokład i przyglądali się spienionemu morzu.
5. Jurek złożył babci życzenia, a potem ucałował ją serdecznie.
6. Wychowawczyni zwolniła mnie do domu, gdyż dostrzegła moje złe samopoczucie.
7. Nie ukłoniłem się znajomemu, bo go nie zauważyłem.
8. Jeśli nauczycielka da ci lepszą ocenę niż mnie, postąpi niesprawiedliwie.
9. Kiedy wspinał się pod górę, poczuł się słabo.

zad. 6
Popraw błędy związane z nieprawidłowym użyciem imiesłowowego równoważnika zdania podrzędnego:

Usiadłszy pod drzewem, runął deszcz.
Przyjechawszy na wczasy, spotkała mnie przygoda.
Mając dziewiętnaście lat, czeka nas matura.
Pisząc list, rozpogodziło się.
Motorowerzysta nie zauważając nadjeżdżającego autobusu zderzył się z nim doznawszy ciężkich obrażeń ciała.
Zapewniono emerytom możliwość zatrudnienia nie tracąc dotychczasowych praw do emerytury.
Nie powiadomiliśmy czytelników o podwyższeniu ceny czasopisma obawiawszy się spadku jego prenumeraty.

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 License