Elipsa

Elipsa - konstrukcja zdania, w której brakuje jednego członu do pełni gramatycznej budowy wypowiedzenia. Kontekstu zdania jednak można się domyślić.
Elipsa jest często używana w mowie potocznej jako środek artystyczny umożliwiający dynamizowanie wypowiedzi literackiej lub jako skrót myślowy.
Wypowiedzenie, w którym została zastosowana elipsa moze być równowaznikiem zdania.

Przykłady wierszy z zastosowaną elipsą:

1.

Julian Przyboś "Z Tatr"

Słyszę:
Kamienuje tę przestrzeń niewybuchły huk skał.

To - wrzask wody obdzieranej siklawą z łożyska
I gromobicie ciszy.

Ten świat, wzburzony przestraszonym spojrzeniem,
uciszę,
lecz -
Nie pomieszczę twojej śmierci w granitowej trumnie Tatr.

To zgrzyt
czekana
okrzesany z echa,
to tylko cały twój świat
skurczony w mojej garści na obrywie głazu;
to - gwałtownym uderzeniem serca powalony szczyt.
Na rozpacz - jakże go mało!
A groza - wygórowana!

Jak lekko
turnię zawisłą na rękach
utrzymać i nie paść,
gdy
w oczach przewraca się obnażona ziemia
do góry dnem krajobrazu
niebo strącając w przepaść!

Jak cicho
w zatrzaśniętej pięści pochować Zamarłą.

2.

Jan Andrzej Morsztyn "O sobie"

Nie tyle Puszcza Niepołomska zwierza,

Nie tyle ordy janczarskie żołnierza,

Nie tyle pszczółek ukraińskie ule,

Nie tyle włoskich kortegian gondule,

Nie tyle krymskich strzał różne sajdaki,

Nie tyle goździ indyjskie karaki,

Nie tyle wrzecion brabanckie kądziele,

Nie tyle kółek młyn, co jedwab miele,

Nie tyle śledzi od północy morze,

Nie tyle różnych barw tęcza i zorze,

Nie tyle Loret toczonych pacierzy,

Nie tyle Wiedeń sieci i obierzy,

Nie tyle gdański port łasztów tatarki,

Nie tyle książek frankfortskie jarmarki,

Nie tyle wiosna kwiatów, lato kłosów,

Jesień owoców i organy głosów,

Gwiazd jasne niebo, piasku morskie brzegi,

Kropel spory deszcz, spłachcia gęste śniegi,

Nie tyle mają i jeziora trzciny,

Jak ja mam bólu dla swej Katarzyny.

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 License